Bulgaristan Uluslararası Eğitim Derneği
Anasayfa > BG - TR İlişkiler

Türkiye - Bulgaristan Siyasi İlişkileri

Siyasi İlişkiler:

Türkiye ile Bulgaristan dost, komşu ve müttefik iki ülkedir. Bulgaristan’ın demokrasiye ve serbest piyasa ekonomisine geçişiyle ilişkiler gelişme kaydetmiş ve iki ülke arasında temaslar artmıştır.

Türkiye, Bulgaristan'ın Avrupa-Atlantik yapılarıyla bütünleşmesini başından beri desteklemiştir. Bulgaristan Mart 2004'te NATO'ya, 1 Ocak 2007 tarihinden itibaren de AB’ye üye olmuştur.

  • Cumhurbaşkanı düzeyinde son ziyaretler Rosen Plevneliev (2012) ve 11. Cumhurbaşkanı Sayın Abdullah Gül (2011) tarafından gerçekleştirilmiştir.
  • TBMM Başkanı Sayın Cemil Çiçek 11 Ekim 2012 tarihinde Sofya’ya günübirlik bir ziyaret gerçekleştirmiştir.
  • Sayın Cumhurbaşkanımız Başbakanlığı döneminde Başbakan Boyko Borisov ile 20 Mart 2012 tarihinde Ankara'da gerçekleştirilen “ Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi”(YDİK) toplantısı vesilesiyle biraraya gelmişlerdir.
  • Başbakan Borisov 13 Haziran 2017 tarihinde Sayın Başbakanımızın davetine icabetle ülkemizi ziyaret etmiştir. Borisov ayrıca 10 Temmuz 2017 tarihinde İstanbul’da düzenlenen Dünya Petrol Kongresi’ne iştirak etmiştir.
  • Bulgaristan’ın adli reformdan sorumlu Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ekaterina Zaherieva Başbakan Borisov’la birlikte 13 Haziran 2017 tarihinde ülkemizi ziyaret etmiştir.

İki ülke arasında oluşturulan Parlamentolararası Dostluk Grubu’nun Türk kanadı Başkanı AK Parti İstanbul Milletvekili Aziz Babuşcu, Bulgar kanadı Başkanı ise HÖH Milletvekili Ahmed Recebov Ahmedov’dur.

İlişkilerimizin en önemli unsurlarından biri Bulgaristan’da yaşayan soydaşlarımızdır. Bulgaristan’daki ulusal Türk azınlığın sayısı resmi verilere (2011 nüfus sayımı) göre 588.318, yani toplam nüfusun yaklaşık %8.8’idir.

Ekonomik İlişkiler

Yıl İhracat İthalat Denge Hacim
2015 1676 2254 -578 3930
2016 2383 2143 241 4526
2017 / Eylül 2062 2004 58 4067

Kaynak: TÜİK (milyon Dolar)

Başlıca ihraç ürünlerimiz: Mineral yakıtlar, bakır, plastik, elektrikli makine ve cihazlar, diğer makineler, metal cevherleri, demir-çelik

Başlıca ithal ürünlerimiz: Mineral yakıt, mineral yağlar, bakır, demir-çelik, yağlı tohum, meyve, elektrikli makine ve cihazlar, ağaç, ahşap eşya, plastik ve kurşun

Türkiye, Bulgaristan’ın ilk beş ticaret ortağı arasındadır. Bulgaristan’ın dış ticaretinde Türkiye’nin payı % 8 oranındadır.

Ülkedeki toplam Türk yatırımları 2 milyar Dolar civarındadır. İki Türk sermayeli bankanın yanısıra Bulgaristan’da irili ufaklı yaklaşık 1.500 Türk şirketi faaliyet göstermektedir. Türk müteahhitlik firmaları tarafından tamamlanan ve devam eden projelerin tutarı ise 1,2 milyar Dolardır.

İşadamlarımız ve yatırımcılarımızın faaliyetlerinin kolaylaştırılması ve karşılaşılan sorunların kısa sürede çözüme kavuşturulması amacıyla 2009 yılında Sofya’da bir Türk ticaret merkezi kurulmuştur.

Bulgaristan’daki 3 farklı Türk-Bulgar Ticaret ve Sanayii Odasını (Sofya, Filibe, Şumlu) bir araya getiren çatı kuruluşu niteliğindeki Türk-Bulgar İşadamları Dernekler Birliği 29 Ekim 2012 tarihinde kurulmuştur.

Son Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) toplantısı 24-25 Ocak 2007 tarihinde Gümrük ve Ticaret Bakanı Sayın Bülent Tüfenkçi eşbaşkanlığında Sofya’da yapılmıştır.

Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanı Sayın Ahmet Eşref Fakıbaba,Türkiye ve Bulgaristan I. Tarım İş Forumu’na katılmak üzere 27 Kasım 2017 tarihinde Sofya’yı ziyaret etmiştir.

Ülkemizi 2017 Eylül ayı itibarıyla 1.361.510 Bulgar turist ziyaret etmiştir.

Kültürel İlişkiler:

Bulgaristan’da Yunus Emre Türk Kültür Merkezi(YETKM) ve TİKA ofisi bulunmamaktadır.

Bulgaristan'ın Ekonomisi

Parametre Değer
GSYİH (milyar $) 56,671
Reel GSYİH büyüme oranı (%) 3,7
Nüfus (milyon) 7,1
Kişi başına GSYİH ($) 7.980
Kişi başına GSYİH (PPP) ($) 20.301
Enflasyon oranı (%) 2
İşsizlik oranı (%) 7,3
İhracat (milyar $) (ilk 6 ay) 28,208
İthalat (milyar $) (ilk 6 ay) 30,185

Başlıca ticaret ortakları: Almanya, Rusya, İtalya, Türkiye, Romanya ve Yunanistan

Başlıca ihracat kalemleri: Tekstil, ayakkabı, demir-çelik, makineler ve aksamı, mineral yakıt

Başlıca ithalat kalemleri: Makineler ve aksamı, metaller, kimyasallar, plastik, mineral yakıt

AB üyeliği, Bulgaristan’ın hem iç hem de dış politikadaki en önemli dinamiklerinden birini teşkil etmektedir.2018 yılının ilk yarısında Bulgaristan AB Dönem Başkanlığı’nı üstlenecektir.

Bulgaristan komünizm sonrasında oluşan rekabet ortamında komünizm döneminde korunan sektörlerde rekabet ortamına ayak uydurmakta güçlük yaşamıştır.

Bulgaristan ekonomisi serbest piyasa şartlarına göre işleyen, dışa açık, özel sektörü orta düzeyde gelişmiş, az sayıda stratejik devlet işletmesi olan bir ekonomidir. Dünya Bankası Bulgaristan ekonomisini üst orta gelirli ekonomilerden addetmektedir. Dünya Ekonomik Forumunun 2015-2016 küresel rekabet gücü raporunda incelenen 140 ülke içerisinde Bulgaristan 54. sıradadır.

Bulgaristan'ın Siyasi Görünümü

Bulgaristan Cumhuriyeti üniter bir devlettir. Yürütme doğrudan seçimle işbaşına gelen Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulundan oluşur.

Cumhurbaşkanı beş yıllık bir süre için seçilmektedir. 6-13 Kasım 2016 tarihlerinde düzenlenen iki turlu Cumhurbaşkanlığı seçimlerini Bulgar Sosyalist Partisi tarafından desteklenen eski Hava Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Rumen Radev kazanmıştır. Cumhurbaşkanı Radev 19 Ocak 2017’de Parlamento’da yemin ederek 22 Ocak’ta göreve başlamıştır.

Parlamento dört yılda bir seçilen 240 milletvekilinden oluşmaktadır. Başbakan ve Bakanlar Kurulu, genel seçimlerin ardından Parlamento’da çoğunluğa sahip parti veya partiler arasından seçilmekte ve Cumhurbaşkanı tarafından atanmaktadır.

26 Mart 2017 Genel Seçimlerinde GERB Başkanı ve önceki Hükümetin Başbakanı Boyko Borisov bir önceki seçimlerde aldığı oranı muhafaza ederek seçimlerden birinci parti olarak çıkmış ve 04 Mayıs 2017 tarihinde güvenoyu almıştır.

AB üyeliği Bulgaristan’ın hem iç hem de dış politikadaki en önemli dinamiklerinden birini teşkil etmektedir.

Bulgaristan'a Seyahat Edecek Türk Vatandaşlarının Dikkatine

Bulgaristan’da yaşayan vatandaş sayımız 19.000 civarındadır. Türk havayollarının haftada Sofya’ya 14, Varna’ya 7 seferi bulunmaktadır .
Bulgaristan Cumhuriyeti’nin 31.01.2012 tarihinden itibaren yürürlüğe giren uygulamasına göre, Şengen bölgesi üyesi veya Şengen müktesebatını uygulayan ülkelerde ikamet eden veya uzun süreli ikamet amaçlı vizesi bulunan vatandaşlarımız, son 6 ay içinde 3 ay süreyle Bulgaristan’da vizesiz ikamet edebileceklerdir.

Geçerli kısa süreli Şengen vizesi ile seyahat eden vatandaşlarımızın gidiş ve dönüşte ayrıca Bulgaristan vizesi almalarına gerek bulunmamaktadır. Sözkonusu vatandaşlarımız transit geçişlerinde Bulgaristan güzergâhını kullanabilir, ayrıca bu vizenin geçerli olduğu süre ve koşullarda, vize önceden kullanılmış olsa bile, vizenin geçerlik süresi içinde Bulgaristan’da ikamet edebilirler. (Örneğin Bir Şengen üyesi ülke temsilciliğinden tek girişli vize alınarak, sözkonusu ülkeye gidilip Türkiye’ye geri döndükten sonra, vizenin geçerli olduğu tarihler içinde ayrıca Bulgaristan vizesi alınmadan Bulgaristan’a seyahat edilebilir.)

Yukarıdaki şartları taşımayan umuma mahsus pasaport sahibi vatandaşlarımızın Bulgaristan vizesi almaları gerekmektedir. Vize gerektirmeyen üçüncü ülkelere veya Şengen bölgesi üyesi olmayan AB üyesi ülkelere seyahat edecek vatandaşlarımız, gidiş ve dönüşte Bulgaristan güzergâhını kullanacaklar ise, çift transit veya çok girişli vize almış olmaları gerekmektedir.

Hususi (yeşil) pasaport sahibi Türk vatandaşları geriye dönük son 180 gün içinde toplam 90 güne kadar ikamet edebilecek şekilde, vizesiz olarak Bulgaristan’a seyahat edebilirler.

Hizmet (gri) pasaportu sahibi vatandaşlarımız ile diplomatik pasaport sahibi vatandaşlarımız 30 güne kadar yapacakları seyahatler için vizeden muaftırlar.

Misyonlarda sürekli görevlendirilen hizmet pasaportu hamili personelin, görevine başlamadan önce, Ankara’daki Bulgaristan Büyükelçiliği’nden vize alarak Bulgaristan’a gelmeleri gerekmektedir.

Bulgaristan’da konaklayacak kişilerin sınır kapılarında yazılı olarak konaklayacakları adresi beyan etme zorunluluğu bulunmaktadır. AB üyesi ülkelerin vatandaşları ile Bulgaristan’dan transit geçecek kişiler bu uygulamanın dışında bırakılmıştır. Herhangi bir Bulgaristan vatandaşının daveti üzerine Bulgaristan’ı ziyaret eden vatandaşlarımızın davet mektubunun bir örneğini yanlarında bulundurmalarında yarar bulunmaktadır.

Vatandaşlarımızın beraberindeki nakit para miktarı 10.000 Euro (veya karşılığı başka yabancı para) ve üzerinde ise mutlaka beyan edilmelidir. Beyanda bulunulmaması halinde paranın tamamına Bulgaristan Gümrük yetkilileri tarafında elkonulmakta (bu paranın herhangi bir şekilde geri alınması mümkün değildir), beyan etmeyen kişiler hapis cezasıyla yargılanabilmektedir.

Kaynak: http://www.mfa.gov.tr